九份(Káu-hūn)

作者:陳雷

(本文是漢羅合用kap羅馬字一段一段對照)


話頭
Ōe-thâu

經過80冬ê年歲,生活ê滋味愈來愈厚也愈甘,親像chit个人生辦桌出菜,讚--ê留tī路尾。 我teh想,kám一定tio̍h等7、80冬,chiah ē-tàng出chit款ê好味?Án-ne m̄是khah無彩?若是我kā chia-ê 代誌寫--落-來,少年人讀--著,或者ē得著一寡有路用ê靈感。

Keng-kòe 80 tang ê nî-hòe, seⁿ-oa̍h ê chu-bī lú lâi lú kāu iā lú kam, chhin-chhiūⁿ chit ê jîn-seng pān-toh chhut-chhài, chán--ê lâu tī lō͘-bóe. Góa teh siūⁿ, kám it-tēng tio̍h tán 7, 80 tang, chiah ē-tàng chhut chit khoán ê hó-bī? Án-ne m̄ sī khah bô-chhái? Nā-sī góa kā chia-ê tāi-chì siá--lo̍h-lâi, siàu-liân-lâng tha̍k--tio̍h, he̍k-chiá ē tit-tio̍h chi̍t-kóa ū lō͘-iōng ê lêng-kám.

Chia--ê是一寡過去ê經驗,聽--來ê故事,實用ê觀察,哲學ê思考……短短ê話仙,小小ê故事,簡單ê報告……想著啥寫啥,有話bóng講,鬥做一張花花ê圖。遠看近看,主要是用台灣人ê眼光sì-kè看。

Chia--ê sī chi̍t-kóa kòe-khì ê keng-giām, thiaⁿ--lâi ê kò͘-sū, si̍t-iōng ê koan-chhat, thiat-ha̍k ê su-khó... té-té ê ōe-sian, sió-sió ê kò͘-sū, kán-tan ê pò-kò... siūⁿ-tio̍h siáⁿ siá siáⁿ, tàu-chò chi̍t tiuⁿ hoe-hoe ê tô͘. Hn̄g-khòaⁿ kīn-khòaⁿ, chú-iàu sī iōng Tâi-oân-lâng ê gán-kong sì-kè khòaⁿ.

--

以前愛徛koân,ùi九份看基隆港ê海岸,遠遠半个圓,闊闊ná畚箕喙。好天黃昏ê時,海港外口ê基隆嶼,反射著軟chiáⁿ ê西照日,kài成一塊變魔術ê大鏡,港--裡ê水就雄雄反紅ná牡丹。Chit-má罕得徛koân看,因為溢tī我心內底,基隆港ê水色永遠新鮮ná紅牡丹。特別是八堵賣冰ê老阿婆,hit一日親喙kā我講--過,伊少年ê時蹛tī九份,港--裡ê水色bē退,mā是紅kì-kì ná牡丹。

Í-chêng ài khiā-koân, ùi Káu-hūn khòaⁿ Ke-lâng ê hái-hōaⁿ, hn̄g-hn̄g pòaⁿ ê îⁿ, khoah-khoah ná pùn-ki-chhùi. Hó-thiⁿ hông-hun ê sî, hái-káng gōa-kháu ê Ke-lâng-sū, hoán-siā-tio̍h nńg-chiáⁿ ê sai-chiò-ji̍t, kài sêng chi̍t tè piàn mô͘-su̍t ê tōa kiàⁿ, káng--nih ê chúi tō hiông-hiông hoán-âng ná bó͘-tan. Chit-má hán-tit khiā-koân khòaⁿ, in-ūi ek tī góa sim lāi-té, Ke-lâng-káng ê chúi-sek éng-oán sin-sian ná âng bó͘-tan. Te̍k-pia̍t sī Peh-tó͘ bē peng ê lāu a-pô, hit chi̍t ji̍t chhin-chhùi kā góa kóng--kòe, i siàu-liân ê sî tòa tī Káu-hūn, káng--nih ê chúi-sek bē thè, mā sī âng-kì-kì ná bó͘-tan.

九份ê小路gia̍p tī半山,彎彎khiau-khiau,koân-koân低低,不時人客真濟、真鬧熱。我上愛九份ê 番薯糖,甜粉圓……, m̄-kú伊上súi是tī半山ê光景。因為親像八堵賣冰ê阿婆講--ê,見若3--月風停ê下晡,倚黃昏西照日ê時,遠遠基隆港ê水色無張無持變做紅kì-kì ná牡丹。實在九份ê景緻親像súi查某囡仔ê目睭。

Káu-hūn ê sió-lō͘ gia̍p tī pòaⁿ-soaⁿ, oan-oan-khiau-khiau, koân-koân-kē-kē, put-sî lâng-kheh chin chē, chin lāu-jia̍t. Góa siōng ài Káu-hūn ê han-chû-thn̂g, tiⁿ îⁿ-á..., m̄-kú i siōng súi sī tī pòaⁿ-soaⁿ ê kong-kéng. In-ūi chhin-chhiūⁿ Peh-tó͘ bē peng ê a-pô kóng--ê, kiàn-nā saⁿ--goe̍h hong thêng ê e-po͘, óa hông-hun sai-chiò-ji̍t ê sî, hn̄g-hn̄g Ke-lâng-káng ê chúi-sek bô-tiuⁿ-bô-tî pìⁿ-chò âng-kì-kì ná bó͘-tan. Si̍t-chāi Káu-hūn ê kéng-tì chhin-chhiūⁿ súi cha-bó͘-gín-á ê ba̍k-chiu.


寫hō͘學生朋友ê代誌專欄,本文使用教育部推薦漢字kap傳統白話字。
台文通訊BONG報309期,2019年12月出刊。


歡迎捐款贊助 李江却台語文教基金會 (捐款thang抵稅,匯款了後請通知02-23112199)
線上捐款(定期定額) https://ppt.cc/fF5bhx
線上捐款(單筆) https://ppt.cc/fcycox

郵政劃撥:19021486
戶名:財團法人李江却台語文教基金會
電匯:123-20-050514-2
華南銀行士林分行活儲
戶名:財團法人李江却台語文教基金會

李江却台語文教基金會需要你ê定期捐款,逐個月捐助NT$200以上,lán做伙來推動復振台灣語文ê事工,歡迎利用劃撥、電匯、信用卡、郵局『存簿儲金自動轉帳』扣款iah是線頂捐款、現金贊助。

◎逐個月贊助本會(台文通訊BONG報發行單位)NT$200(iah是逐冬NT$2,400)以上,做伙支持基金會事工kap雜誌編印發行費用。歡迎利用郵局劃撥、信用卡(寫捐款單)、線頂捐款、現金贊助、銀行/ATM轉帳(轉帳了後請通知)、支票、郵局戶頭自動轉帳扣繳(寫授權書),捐款收據ē-tàng做『列舉扣除額』抵稅ê用途。